انواع پرینتر تککاره در نگاه اول شاید فقط چند اسم متفاوت در کاتالوگها باشند، اما در عمل تفاوت بین آنها میتواند تفاوت بین یک انتخاب هوشمندانه و یک ضرر دائمی باشد. اگر قصد خرید پرینتر تککاره دارید، قبل از توجه به ظاهر یا قیمت، باید تکنولوژی چاپ آن را بشناسید.
بارها دیدهام که کاربران خانگی یا مدیران دفاتر کوچک، مسحور قیمت پایین یک دستگاه میشوند، غافل از اینکه تکنولوژی چاپِ آن دستگاه، قرار است ماهانه هزینهای چند برابر قیمت خود پرینتر به آنها تحمیل کند.
بیایید یکبار برای همیشه تعارف را کنار بگذاریم و به جای لیست کردن مشخصات فنی خشک، ببینیم در قلب این ماشینها چه میگذرد و کدامیک واقعاً “عصای دست” شما خواهد شد.
اگر بعد از شناخت این تکنولوژیها میخواهید سریعتر به جمعبندی برسید، پیشنهاد میکنیم راهنمای بهترین پرینتر تککاره را هم ببینید تا مدلهای پیشنهادی بازار را بشناسید.
در ادامه میخوانید:
- پرینتر تککاره جوهرافشان (Inkjet): کیفیت خیرهکننده با هزینهای پنهان
- پرینتر تککاره لیزری (Laser): اسب کاریِ خستگیناپذیر
- پرینتر تککاره حرارتی (Thermal): متخصصان تکبعدی
- پرینتر تککاره ضربهای یا سوزنی (Dot Matrix): صدای بلند، دوام عجیب
- راهنمای تصمیمگیری (بدون جدولهای خستهکننده)
- کلام آخر: دامِ “هزینه اولیه”
- سوالات متداول
پرینتر تککاره جوهرافشان (Inkjet): کیفیت خیرهکننده با هزینهای پنهان
اگر به دنبال چاپ عکس هستید، هیچ رقیبی برای جوهرافشان وجود ندارد. داستان این تکنولوژی ساده اما دقیق است: صدها نازل میکروسکوپی روی هد پرینتر قرار دارند که جوهر مایع را مستقیم روی کاغذ میپاشند.
واقعیتِ ماجرا چیست؟ پرینترهای جوهرافشان ارزانترین دستگاههای بازار هستند، اما جوهر آنها یکی از گرانترین مایعات جهان است!
- نقطه قوت واقعی: توانایی ترکیب رنگها برای ساخت طیفهای نرم و طبیعی. اگر میخواهید عکس چاپ کنید یا نمودارهای رنگی بسیار دقیق دارید، تکنولوژی پیزوالکتریک (در اپسون) یا حرارتی (در اچپی و کانن) بهترین خروجی را میدهد.
- نقطه دردناک: این پرینترها مثل یک موجود زنده نیاز به توجه دارند. اگر دو هفته تنهایش بگذارید، هد دستگاه خشک میشود و با یک پرینتر گرفته مواجه میشوید. ضمن اینکه سرعت چاپ متن در آنها، حوصلهتان را سر میبرد.
پرینتر تککاره لیزری (Laser): اسب کاریِ خستگیناپذیر
برخلاف تصور، اینجا خبری از جوهر نیست. پرینتر لیزری از “تونر” استفاده میکند؛ یک پودر پلاستیکی بسیار ریز که با الکتریسیته ساکن روی درام جذب شده و سپس با حرارت داغ روی کاغذ پخته میشود.
چرا لیزری محبوبترین است؟ چون “خشک” نمیشود. شما میتوانید امروز یک صفحه چاپ کنید و پرینتر را شش ماه خاموش کنید؛ دفعه بعد دقیقاً با همان کیفیت کار میکند.
- تفاوت کیفیت: متنها در چاپ لیزری بینهایت شارپ و مشکی هستند. لبههای حروف پاشیدگی ندارند.
- یک نکته فنی مهم: پرینترهای LED هم زیرمجموعه همین خانوادهاند. فقط به جای لیزر متحرک، از یک ردیف ثابت لامپ LED برای باردار کردن درام استفاده میکنند که باعث میشود خرابی مکانیکی کمتری داشته باشند. اگر جایی اسم پرینتر LED شنیدید، نترسید؛ همان کیفیت لیزری را دارد ولی کمی جمعوجورتر است.
پرینتر تککاره حرارتی (Thermal): متخصصان تکبعدی
احتمالاً این روزها بیشتر از هر پرینتر دیگری با خروجی این دستگاهها سر و کار دارید، بیآنکه بدانید. فیشهای خرید، لیبلهای دیجیکالا و رسیدهای بانکی کار این تکنولوژی است. اینجا اصلاً جوهری در کار نیست. همه چیز بر پایه گرماست. اما نکتهای که خیلیها نمیدانند، تقسیمبندی مهم این خانواده است:
- حرارتی مستقیم (Direct Thermal): هد دستگاه مستقیماً کاغذِ حساس به حرارت را میسوزاند تا سیاه شود. (مثل رسید عابربانک). مشکل؟ این نوشتهها بعد از مدتی در اثر گرما یا نور محو میشوند.
- انتقال حرارتی (Thermal Transfer): این مدلها از یک ریبون (جوهر جامد روی نوار) استفاده میکنند. دستگاه به ریبون گرما میدهد تا جوهر روی کاغذ یا لیبل بنشیند. این چاپ سالها میماند. اگر برای انبارداری یا لیبل اموال پرینتر میخواهید، حتماً باید سراغ این مدل بروید.
پرینتر تککاره ضربهای یا سوزنی (Dot Matrix): صدای بلند، دوام عجیب
شاید فکر کنید دوره اینها تمام شده، اما اشتباه میکنید. این پرینترها مکانیزمی شبیه ماشینتایپ دارند؛ سوزنها به یک نوار آغشته به جوهر ضربه میزنند. صدای “تِرررر… تِرررر” معروفشان دقیقاً صدای همین برخورد فیزیکی است.
چرا هنوز تولید میشوند؟ چون تنها تکنولوژی چاپی هستند که فشار فیزیکی وارد میکنند. یعنی اگر بخواهید روی فاکتورهای چند نسخهای (کاربندار) چاپ کنید که اثرش روی برگه سوم هم بیفتد، هیچ لیزری یا جوهرافشانی حریف سوزنیها نمیشود. آنها کند، پرسر و صدا و با کیفیت پایین هستند، اما برای محیطهای صنعتی و حسابداری، غیرقابل جایگزیناند.
راهنمای تصمیمگیری (بدون جدولهای خستهکننده)
بیایید بر اساس “سناریوی واقعی” تصمیم بگیریم، نه اعداد و ارقام:
سناریوی اول: دانشجو یا نویسنده هستید و فقط متن چاپ میکنید. در این حالت بهترین پرینتر خانگی تک کاره برای شما مدلهای لیزری سیاه و سفید است. بدون لحظهای تردید سراغ برندهایی مثل HP یا Canon بروید. پولتان را برای قابلیت رنگی دور نریزید. یک کارتریج تونر هزاران برگ برایتان میزند و خشک هم نمیشود.
سناریوی دوم: عکاس هستید یا پروژه گرافیکی دارید. اینجا قلمرو جوهرافشان است. اما نکته طلایی اینجاست: سراغ مدلهای کارتریجی نروید؛ آنها جیبتان را خالی میکنند. حتماً مدلهای “تانکدار” (Ink Tank) بخرید که مخزن جوهر دارند و با یک بطری جوهر ارزان شارژ میشوند.
سناریوی سوم: فروشگاه یا انبار دارید. برای فاکتور رسمی: سوزنی (چون نسخه کپی میخواهید). برای لیبل روی کالا و بارکد: حرارتی. اگر لیبل قرار است مدتطولانی بماند (مثل لیبل اموال)، حتماً مدل Thermal Transfer با ریبون رزین تهیه کنید.
سناریوی چهارم: مصرف خانگی ترکیبی (گاهی متن، گاهی نقاشی بچه). اینجا سختترین انتخاب است. اگر هفتهای حداقل دو بار چاپ میکنید، جوهرافشان تانکدار عالی است. اما اگر استفادهتان ماهی یکبار است، حتماً لیزری رنگی بخرید. درست است که کیفیت عکسش عالی نیست، اما دردسر خشک شدن هد را ندارید.
کلام آخر: دامِ “هزینه اولیه”
در دنیای پرینترهای تککاره، یک قانون نانوشته وجود دارد: هرچه دستگاه را ارزانتر بخرید، بعداً پول بیشتری بابت مواد مصرفی خواهید داد. تولیدکنندگان عمداً پرینترهای جوهرافشان سطح پایین را با ضرر میفروشند تا شما را در دام خرید کارتریجهای گرانقیمت بیندازند. پس هنگام بررسی تکنولوژی چاپ، فقط به قیمت پرینتر تککاره روی جعبه نگاه نکنید؛ هزینه هر صفحه چاپ (CPP) را هم محاسبه کنید. گاهی پرداخت ۳۰ درصد هزینه بیشتر برای یک پرینتر لیزری یا تانکدار، در طول یک سال هزینههای شما را نصف میکند.
اطلاعات بالا حاصل تجربه فنی در بازار ایران و بررسی عملکرد بلندمدت این دستگاههاست تا شما بتوانید انتخابی فراتر از ظاهر انجام دهید.
سوالات متداول
آیا پرینتر لیزری برای سلامتی ضرر دارد؟
بخاطر فرآیند ذوب تونر، مقدار کمی ذرات معلق و گاز اوزون تولید میشود. بوی خاصی که هنگام کار پرینتر لیزری حس میکنید مربوط به همین است. بهتر است در اتاقخواب کوچک یا محیط بدون تهویه مدام با آن کار نکنید، اما برای محیطهای عادی خطری ندارد.
میتوانم با پرینتر لیزری، کاغذ گلاسه عکس چاپ کنم؟
خیر، این کار خطرناک است! حرارت بالای فیوزینگ (قسمت داغ پرینتر لیزری) ممکن است روکش کاغذ گلاسه مخصوص جوهرافشان را ذوب کند و به دستگاه آسیب جدی بزند. باید حتماً از کاغذهای گلاسه مخصوص لیزری (Laser Glossy) استفاده کنید.
چرا پرینتر حرارتی من کمرنگ چاپ میکند؟
در پرینترهای حرارتی، این مشکل معمولاً تمام شدن جوهر نیست (چون جوهری ندارند!). اغلب یا هد دستگاه کثیف شده که با الکل باید تمیز شود، یا گرمای هد (Darkness) در تنظیمات نرمافزاری پایین است، و یا کیفیت کاغذ حرارتی شما پایین است.
برای استفاده خانگی پرینتر تککاره بهتر است یا چندکاره؟
اگر اسکنر و کپی برایتان حیاتی نیست، تککاره همیشه گزینهی پایدارتری است. در دستگاههای چندکاره، خرابی یک بخش (مثلاً گیر کردن اسکنر) گاهی کل دستگاه را از کار میاندازد. ضمن اینکه پرینترهای تککاره معمولاً موتور چاپ قویتری نسبت به همردههای چندکاره خود دارند.
